Afet anında dijital sistemler kritik eşikte

Türkiye’de pandemi ve 6 Şubat depremleri sırasında kamuya yönelik büyük ölçekli dijital projelerde görev alan proje yöneticilerinden Bilgenur Oğuz, bu alanda ön plana çıkan isimlerden biri. Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) Senior Member statüsüne sahip olan Oğuz, aynı zamanda uluslararası düzeyde seçicilik gerektiren Project Management Professional (PMP) sertifikasının da sahibi. Kamu dijital dönüşüm projelerinde edindiği 15 yılı aşkın deneyimle, afet dönemlerinde asıl belirleyici unsurun “insan, süreç ve karar mekanizmalarının önceden planlanmış olması” olduğunu vurguluyor.

Oğuz’un yer aldığı projeler arasında, ulusal ölçekte kullanılan sağlık bilişim altyapısının kriz dönemlerinde kesintisiz çalışmasını destekleyen çalışmaların yanı sıra, deprem sonrası vatandaşların yakınlarına erişimine katkı sağlayan dijital çözümler de bulunuyor. Oğuz, bu süreçlerde üstlendiği rolü şöyle özetliyor:

“Afet dönemlerinde projeler, alışılmış kapasite ve takvimlerin dışına çıkar. Bu noktada kritik olan; doğru ekibi doğru önceliklerle yönlendirebilen, karar süreçlerini hızlandırabilen liderlik yapılarıdır. Dijital sistemlerin sürekliliği teknik altyapıyla sınırlı değildir; kriz koşullarına göre kurgulanmış proje yönetimi yaklaşımlarını da gerektirir.”

Uzmanlara göre afet senaryolarında dijital kamu altyapılarında öne çıkan başlıca ihtiyaçlar; coğrafi olarak dağıtık veri merkezleri, yedekleme ve acil durum modları, uzaktan çalışmaya hazır proje ekipleri ve kriz anında hızlı karar alabilen yetkilendirilmiş yönetim yapıları olarak sıralanıyor. Oğuz’a göre bu hazırlıkların her biri, afet sonrası bilgi kirliliği, hizmet kesintisi ve koordinasyon sorunlarının azaltılmasında belirleyici rol oynuyor.

Pandemi ve büyük afet dönemlerinde yürütülen projelerde kadın proje yöneticilerinin risk ve çoklu sorumluluk yönetiminde dikkat çekici bir performans sergilediğini belirten Oğuz, bunu “belirsizlik altında önceliklendirme, empati ve hızlı adaptasyon” becerileriyle ilişkilendiriyor. Ona göre, afet anında dijital sistemleri ayakta tutan unsur çoğu zaman teknik dokümanlar değil; deneyimli liderlik ve koordinasyon kapasitesi oluyor.

Beklenen Marmara depremi öncesinde uzmanların ortak görüşü net: Dijital dönüşüm projeleri yalnızca teknoloji yatırımı olarak değil, aynı zamanda kriz yönetimi kapasitesi olarak ele alınmalı. Kamu dijital altyapılarında yapılacak her hazırlık, afet sonrası vatandaşların bilgiye erişimi ve hayati hizmetlerin devamlılığı açısından kritik önem taşıyor.