Buzullar için alarm! 7 bin yıl önce erimişti, yeniden gündeme geldi

Araştırmaya göre, kuzeybatı Grönland’da yer alan ve bugün 500 metre kalınlığında, 2.500 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Prudhoe Dome, erken Holosen döneminde daha sıcak iklim koşulları altında tamamen yok oldu. Bu erime, buz tabakasının altındaki tortulların açığa çıkmasına neden oldu.

Bilim insanları, Grönland’daki son buzul çağının yaklaşık 11 bin 700 yıl önce sona ermesinin ardından sıcaklıkların bugünkünden daha yüksek seviyelere çıktığını ve bunun yaygın buz erimelerine yol açtığını belirtiyor. Ancak Holosen döneminde buz tabakasının ne ölçüde geri çekildiğini anlamak zor, çünkü bu döneme ait birçok kanıt günümüzdeki buzların altında gizli durumda.

Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar Prudhoe Dome’un tabanına kadar sondaj yaparak buzun altındaki tortulları çıkardı. Kızılötesi ışık yöntemiyle yapılan ölçümler, bu tortulların yaklaşık 7 bin 100 yıl önce son kez güneş ışığı gördüğünü ortaya koydu. Bu bulgu, o dönemde buz kubbesinin tamamen eridiğini gösteriyor.

Buz sütunundaki kimyasal izler, Prudhoe Dome’daki buzun son buzul çağından kalma olmadığını, tamamen eridikten sonra yeniden oluştuğunu gösterdi. Erken ve Orta Holosen dönemlerinde yaz sıcaklıklarının bugünkünden 3 ila 6 derece Celsius daha yüksek olduğu, büyük iklim modellerinin ise 2100 yılına kadar benzer sıcaklıklara ulaşılabileceğini öngördüğü belirtildi.

Araştırmanın başyazarı, Kentucky Üniversitesi’nden jeolog Caleb Walcott-George, “Etrafınızda her yönde buz varken, bu buzun yakın jeolojik geçmişte tamamen yok olduğunu ve gelecekte tekrar yok olabileceğini düşünmek gerçekten insanı sarsıyor” ifadelerini kullandı. Çalışmada ayrıca, sıcaklıkların ne kadar süre yüksek kalmasının Prudhoe Dome’u tamamen eritmeye yettiğinin henüz net olmadığı, ancak gelecekteki ısınmanın sınırlandırılmasının erimeyi yavaşlatabileceği vurgulandı.

Çalışmanın yazarlarından Buffalo Üniversitesi’nden paleoklimatolog Jason Briner, erken Holosen’in görece istikrarlı bir iklim dönemi olduğunu hatırlatarak, bu kadar ılımlı doğal değişimlerin bile buz kubbesini binlerce yıl geri çekilmiş halde tutabildiğini belirtti.

Columbia Üniversitesi’nden Joerg Schaefer ise bu bulguların Grönland Buz Tabakası’nın hangi bölgelerinin daha kırılgan olduğunu göstermede kritik öneme sahip olduğunu söyledi.