Yerden göğe kar yağıyor: NASA, çok tuhaf bir şey buldu

Dışarıdan bakıldığında Satürn'ün yörüngesinde dönen sessiz bir buz topunu andıran Enceladus, aslında donmuş kabuğunun altında Güneş Sistemi'nin en hareketli dünyalarından birini saklıyor.

NASA'nın Cassini uzay aracından elde edilen veriler, uydunun güney kutbunda yer alan ve "kaplan çizgileri" olarak adlandırılan kırıklardan devasa jetlerin fışkırdığını belgeledi. Saatte 1.200 kilometreyi (800 mil) aşan bir hızla uzaya su buharı, buz taneleri ve organik moleküller püskürten bu jetler, Enceladus'un jeolojik olarak ne kadar aktif olduğunu kanıtlıyor.

YERDEN GÖĞE KAR YAĞIYOR 

Bilim insanları bu jeolojik aktiviteyi "tersine kar" fenomeni olarak tanımlıyor. Püsküren materyalin bir kısmı uzaya kaçıp Satürn'ün halkalarına karışsa da, önemli bir bölümü donarak tekrar uydunun yüzeyine yağıyor.

Dünyadaki kar yağışının aksine, bu döngü bulutlardan aşağıya değil; yeraltı okyanusundan yukarı fırlatılan suyun geri düşmesiyle gerçekleşiyor. Bu süreç, Enceladus yüzeyini sürekli yenileyen, çatlakları dolduran ve kraterleri gizleyen kalın, pürüzsüz bir buz tabakası oluşturuyor.

Cassini'nin bu püskürmelerin içinden geçerek topladığı veriler, astrobiyologlar için heyecan verici sonuçlar doğurdu. Buz taneciklerinde sadece su değil; karbondioksit, karbonmonoksit ve daha da önemlisi yaşamın temel yapı taşlarından biri olan fosfor tespit edildi.

DNA oluşumu ve hücresel enerji transferi için hayati önem taşıyan fosforun varlığı, Enceladus'un yeraltı okyanusunun yaşama elverişli olabileceği tezini güçlendiriyor. Veriler ayrıca, okyanustaki kimyasal süreçlerin tıpkı bir "pil" gibi enerji ürettiğine ve biyolojik yaşamı destekleyebilecek bir ortam sunduğuna işaret ediyor.

KAR KATMANLARINDA TARİH SAKLI

NASA araştırmacılarına göre, yüzeye geri düşen bu "kriyovolkanik kar", doğal bir veri deposu görevi görüyor. Her bir katman, okyanusun tuz oranını, organik madde çeşitliliğini ve minerallerini içinde hapsediyor.

Bilim dünyasının şimdiki hedefi ise daha iddialı: Sadece püskürmelerin içinden geçmek değil, bu "yabancı kar"ın üzerine inebilecek bir araç tasarlamak. Eğer bu başarılabilirse, buz katmanları sondaj yapılarak incelenebilir ve Enceladus'un okyanusunda mikroskobik düzeyde de olsa bir yaşam olup olmadığı sorusu nihayet yanıt bulabilir.

NASA'nın bulguları bir paradoksu da gözler önüne seriyor: Dondurucu soğukluktaki bu uyduda, "yukarıya doğru yağan kar", aslında aşağıda ısınan ve potansiyel olarak canlı bir okyanusun en büyük kanıtı.